هرچه ارتفاع ساختمان بیشتر باشد، تأثیر باد روی روف گاردن اهمیت بیشتری پیدا می کند. چتر، مبلمان سبک، فلاورباکس، پرگولا، درختچه ها و حتی بعضی کف پوش ها در صورت نصب غیراصولی ممکن است در باد شدید جابه جا شوند یا آسیب ببینند. بنابراین ایمن سازی روف گاردن در برابر باد باید از مرحله طراحی آغاز شود، نه زمانی که اولین طوفان خسارت ایجاد کرده است. شناخت مسیر باد، انتخاب تجهیزات مناسب، مهار صحیح اجزا و استفاده هوشمندانه از بادشکن ها می تواند ایمنی و دوام فضای سبز بام را تا حد زیادی افزایش دهد.
چرا باد در روف گاردن جدی تر از حیاط است؟
پشت بام برخلاف حیاط معمولا مانع طبیعی زیادی در اطراف خود ندارد و مستقیما در معرض جریان هوا قرار می گیرد. ارتفاع ساختمان نیز می تواند سرعت و آشفتگی جریان باد را افزایش دهد.
علاوه بر باد مستقیم، در اطراف لبه ها، دیوارها و ساختمان های بلند مجاور ممکن است جریان های گردابی ایجاد شود. به همین دلیل، ممکن است دو نقطه از یک پشت بام شرایط کاملا متفاوتی داشته باشند؛ قسمتی تقریبا آرام باشد و چند متر آن طرف تر، باد شدیدتری احساس شود.
مشکل فقط جابه جایی وسایل نیست. باد می تواند خاک گلدان را سریع تر خشک کند، شاخه گیاهان را بشکند، تبخیر آب را افزایش دهد، سازه های سبک را تحت فشار قرار دهد و استفاده افراد از فضای بام را دشوار کند؛ به همین دلیل، طراحی یک روف گاردن مقاوم در برابر باد باید همزمان از منظر سازه، تجهیزات و فضای سبز بررسی شود.
پیش از اجرا، مسیر و شدت باد را بررسی کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که چیدمان روف گاردن صرفا براساس زیبایی یا نقشه معماری انجام شود. در پروژه های حساس، جهت باد غالب و نقاط پرریسک بام نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
لبه های ساختمان، گوشه های بام و فضاهای کاملا باز معمولا بیشتر در معرض باد قرار دارند. در مقابل، قسمت هایی که توسط دیوار جان پناه یا حجم های ساختمانی محافظت می شوند، شرایط آرام تری دارند.
موقعیت ساختمان نیز مهم است. یک ساختمان در میان بافت متراکم شهری با ساختمانی بلند در فضای باز شرایط یکسانی ندارد. ارتفاع ساختمان های اطراف، جهت خیابان ها و حتی موقعیت منطقه می تواند جریان هوا را تغییر دهد.
در پروژه های بزرگ یا ساختمان های مرتفع، بررسی بار باد و جزئیات مهار سازه ها بهتر است توسط متخصص سازه انجام شود.
برای مهار باد، دیوار کاملا بسته نسازید
برخورد جریان شدید هوا با سطح سخت و تقریبا غیرقابل عبور برای هوا می تواند آشفتگی و گردابه هایی در سمت دیگر دیوار ایجاد کند. یکی از راهکارهای مناسب، استفاده از بادشکن است تا بخشی از هوا را عبور دهند و سرعت آن را کاهش دهند. برای این منظور می توان از لوور، ترلیس، شبکه فلزی، چوب پلاست، صفحات مشبک یا ترکیبی از سازه و گیاه استفاده کرد. ارتفاع و محل نصب بادشکن نیز اهمیت دارد. بادشکن باید به گونه ای قرار گیرد که از محدوده های اصلی مانند نشیمن، غذاخوری و فضای استراحت محافظت کند؛ اما جریان طبیعی هوا را به طور کامل متوقف نکند.
فلاورباکس ها را در برابر واژگونی ایمن کنید
برای مناطق بادخیز بهتر است از باکس هایی با مرکز ثقل پایین و سطح اتکای مناسب استفاده کنید. وزن نهایی باکس شامل خود فلاورباکس، خاک مرطوب و گیاه نیز باید در نظر گرفته شود؛ البته سنگین کردن بی حساب فلاورباکس وزن اضافی به سازه ساختمان منتقل می کند.
در پروژه هایی که نیاز به مهار فلاورباکس وجود دارد، نحوه اتصال باید به گونه ای طراحی شود که به عایق رطوبتی پشت بام آسیب نرساند. سوراخ کاری خودسرانه کف برای نصب تجهیزات می تواند بعدها موجب نفوذ آب و مشکلات جدی شود.
انتخاب گیاه مناسب برای روف گاردن بادخیز
برای نقاط بادخیز بهتر است گیاهانی انتخاب شوند که ساقه و شاخه مقاوم تری داشته باشند و در برابر خشکی نسبی ناشی از باد مقاومت مناسبی نشان دهند. استفاده از گیاهان کوتاه تر و متراکم در قسمت های بادگیر معمولا انتخاب مطمئن تری است. درختچه ها نیز باید براساس میزان مقاومت آن ها در برابر باد، حجم ریشه و ابعاد فلاورباکس انتخاب شوند؛ اما انتخاب نهایی باید متناسب با شرایط آب وهوایی منطقه انجام شود.
گیاهان را به صورت لایه ای بچینید
یکی از روش های موثر برای کاهش فشار باد، طراحی کاشت به صورت لایه ای است. به جای آنکه یک ردیف گیاه بلند مستقیما مقابل باد قرار گیرد، می توان ترکیبی از گیاهان کوتاه، متوسط و بلند ایجاد کرد. این چیدمان باعث می شود شدت جریان هوا به تدریج کاهش پیدا کند. هرس اصولی نیز به عبور کنترل شده هوا کمک می کند.
خاک روف گاردن در باد سریع تر خشک می شود
یکی از اثرات کمتر مورد توجه باد، افزایش تبخیر و خشک شدن سریع خاک است؛ حتی در روزهایی که دما چندان بالا نیست، جریان دائمی هوا می تواند رطوبت سطح خاک و برگ گیاهان را کاهش دهد. استفاده از سیستم آبیاری قطره ای کمک می کند رطوبت با نظم بیشتری در اختیار ریشه قرار گیرد. همچنین استفاده از مالچ یا پوشش مناسب روی خاک می تواند تبخیر را کاهش دهد.
مبلمان سبک را رها نکنید
مبلمان بسیار سبک برای پشت بام های بادخیز گزینه مناسبی نیست، مگر آنکه امکان مهار یا نگهداری آن در فضای امن وجود داشته باشد. تجهیزاتی که به صورت دائم استفاده نمی شوند باید در زمان اعلام شرایط جوی نامناسب جمع آوری و در محل امن قرار گیرند.
چتر روف گاردن در باد شدید باید بسته باشد
برای روف گاردن باید از چتری با اسکلت مقاوم، پایه مناسب و سیستم اتصال استاندارد استفاده کرد. چترهای پایه کنار به دلیل ساختار کنسولی خود نیازمند توجه بیشتری به وزنه و مهار هستند. بهترین راهکار ایمنی، بستن چتر پیش از شدت گرفتن باد است.
پرگولا باید به درستی مهار شود
پایه ها، اتصالات، مقاطع سازه ای و نحوه اتصال پرگولا به سازه اصلی باید متناسب با ابعاد، ارتفاع و شرایط باد پروژه انتخاب شوند. این موضوع درباره پرگولاهای دارای سقف اهمیت بیشتری دارد. سقف های ثابت، پارچه ای یا متحرک هرکدام رفتار متفاوتی در برابر باد دارند. نصب پرگولا بدون بررسی مهندسی، به ویژه روی ساختمان های مرتفع، توصیه نمی شود. اتصال نیز نباید به شکلی انجام شود که عایق پشت بام بدون پیش بینی جزئیات آب بندی سوراخ شود.
سقف های پارچه ای و سایه بان های متحرک را مدیریت کنید
سایه بان های پارچه ای، بادبان های سایه انداز و سقف های متحرک ظاهر جذابی دارند؛ اما سطح گسترده آن ها می تواند بار باد زیادی دریافت کند. اگر از سقف متحرک استفاده می شود، باید مکانیزمی وجود داشته باشد که هنگام باد شدید بتوان آن را جمع کرد. موتور، ریل و اتصالات نیز باید برای فضای باز و شرایط پروژه مناسب باشند. در بعضی سیستم های پیشرفته، سنسور باد می تواند با افزایش سرعت باد فرمان جمع شدن سایه بان را صادر کند.
تثبیت کف پوش و تایل های روف گاردن
تایل های سبک یا قطعاتی که بدون زیرسازی و اتصال استاندارد اجرا شده اند ممکن است در نقاط خاص، به ویژه نزدیک لبه های بام، تحت تاثیر باد قرار بگیرند. قطعات لق، لبه های آزاد و انتهای بدون مهار می توانند در بلندمدت مشکل ایجاد کنند. در کف های پازلی یا تایل های سبک نیز باید روش تثبیت براساس محل اجرا بررسی شود.
از تجهیزات تزئینی سبک با احتیاط استفاده کنید
وسایل تزئینی باید وزن و پایداری کافی داشته باشند یا به سطح مناسبی متصل شوند. وسایل شیشه ای و شکننده بهتر است در نقاط بادگیر قرار نگیرند. در فضای نزدیک به لبه ساختمان باید سخت گیری بیشتری وجود داشته باشد. سقوط حتی یک وسیله کوچک از ارتفاع می تواند برای افراد و اموال در سطح خیابان خطر جدی ایجاد کند.
توجه به جان پناه و لبه های بام
جان پناه باید از نظر ارتفاع، استحکام و شرایط کلی ایمنی بررسی شود. همچنین بهتر است تجهیزات سبک، گلدان ها یا قطعاتی که احتمال سقوط دارند در نزدیکی لبه آزاد بام قرار نگیرند.
ایجاد فضای نشیمن در نقطه کم باد
دیوار راه پله، اتاقک آسانسور یا سایر احجام معماری می توانند در بعضی ساعات و جهت ها نقش محافظ داشته باشند. با بررسی صحیح می توان مبلمان و فضای غذاخوری را در محدوده ای قرار داد که آرامش بیشتری دارد.
بررسی دوره ای اتصالات را فراموش نکنید
تغییرات دما، لرزش، رطوبت و بادهای مکرر می توانند باعث شل شدن بعضی پیچ ها و اتصالات شوند. پیش از شروع فصل های بادخیز بهتر است پایه پرگولا، اتصالات چتر، فلاورباکس ها، نرده ها، کف پوش و مبلمان بررسی شوند. وجود ترک، خوردگی فلز، پوسیدگی، پیچ شل یا تاب خوردگی باید جدی گرفته شود.
برای شرایط جوی نامناسب برنامه داشته باشید
یکی از ویژگی های روف گاردن ایمن، داشتن برنامه مشخص برای شرایط اضطراری است. مشخص کنید در صورت پیش بینی باد شدید چه وسایلی باید جمع شوند، کدام سایه بان بسته شود و تجهیزات متحرک در کجا نگهداری شوند. این اقدامات ساده می توانند از بسیاری از خسارت ها جلوگیری کنند.
سخن آخر
باد شدید یکی از مهم ترین عوامل محیطی در طراحی روف گاردن است؛ به خصوص در ساختمان های مرتفع و بام هایی که در معرض جریان مستقیم هوا قرار دارند. ایمن سازی این فضا فقط با سنگین کردن گلدان ها یا نصب یک بادشکن انجام نمی شود. مهم تر از همه اینکه شرایط هر ساختمان متفاوت است و نسخه واحدی برای تمام پشت بام ها وجود ندارد. ارتفاع، موقعیت ساختمان، جهت باد، نوع سازه و طراحی روف گاردن باید پیش از تصمیم گیری بررسی شوند.
برای داشتن فضایی زیبا که در کنار زیبایی، از نظر سازه، تجهیزات و شرایط محیطی نیز اصولی طراحی شده باشد، اجرای روف گاردن خود را به ایران روف گاردن بسپارید تا از مرحله طراحی تا انتخاب متریال، فضای سبز و اجرای جزئیات، شرایط اختصاصی بام شما مورد توجه قرار گیرد.
بدون دیدگاه