یکی از اولین سوال هایی که پیش از اجرای روف گاردن مطرح می شود این است که بهترین فصل برای شروع ساخت روف گاردن در ایران کدام است؟ پاسخ کوتاه این است که در بسیاری از شهرهای ایران، بهار و اوایل پاییز شرایط مناسبی برای شروع پروژه دارند؛ اما این پاسخ برای همه مناطق کشور یکسان نیست.
اقلیم شهر، میزان بارندگی، سرمای زمستان، گرمای تابستان، نوع گیاهان و حتی مرحله ای که قرار است اجرا شود، همگی روی زمان مناسب اثر می گذارند. ممکن است زیرسازی در یک فصل انجام شود و کاشت گیاهان در فصل دیگری تکمیل شود. در ادامه بررسی می کنیم هر فصل چه مزایا و محدودیت هایی دارد و برای مناطق مختلف ایران چه زمانی مناسب تر است.
آیا یک فصل مشخص برای تمام ایران وجود دارد؟
ایران از نظر اقلیمی بسیار متنوع است. شرایط اجرای روف گاردن در تهران با رشت، تبریز، شیراز، اهواز یا بندرعباس یکسان نیست. در بعضی مناطق، تابستان بسیار گرم است و در برخی شهرها زمستان طولانی و یخبندان وجود دارد. به همین دلیل، بهتر است زمان اجرای روف گاردن بر اساس دو موضوع جداگانه بررسی شود:
- زمان مناسب برای عملیات عمرانی و زیرسازی
- زمان مناسب برای کاشت گیاهان
این دو الزاما با یکدیگر یکسان نیستند؛ زیرا ممکن است کف سازی، زهکشی و نصب فلاورباکس ها در اواخر زمستان انجام شود و کاشت اصلی در ابتدای بهار صورت بگیرد.
مزایای اجرای روف گاردن در بهار
در بسیاری از شهرهای ایران، بهار یکی از مناسب ترین زمان ها برای شروع پروژه روف گاردن محسوب می شود. دما معمولا معتدل تر است و شرایط برای کارهای اجرایی و کاشت گیاهان مناسب تر خواهد بود.
یکی از مهم ترین مزایا، شرایط مناسب برای استقرار گیاهان است. بسیاری از گونه ها در بهار وارد دوره رشد فعال می شوند. اگر گیاه در این فصل کاشته شود، فرصت کافی دارد تا پیش از گرمای شدید تابستان ریشه خود را گسترش دهد.
از طرف دیگر، کار کردن روی پشت بام در هوای معتدل ساده تر از روزهای بسیار گرم تابستان است. اجرای مواردی مانند کف سازی، فلاورباکس، پرگولا، آبیاری، نورپردازی، خاک ریزی و کاشت گیاه در دمای متعادل معمولاً آسان تر انجام می شود.
البته برای ساخت روف گاردن در مناطق معتدل، اوایل بهار زمان بسیار خوبی است؛ اما در مناطق سردسیر، ممکن است تا اواسط بهار همچنان خطر یخبندان وجود داشته باشد. در شهرهای گرم تر نیز بهتر است پروژه در اوایل بهار تکمیل شود تا گیاهان پیش از رسیدن گرمای شدید فرصت سازگاری داشته باشند.
تابستان برای ساخت روف گاردن مناسب است؟
تابستان از نظر عملیات ساختمانی ممکن است در بعضی مناطق مناسب باشد؛ اما برای کاشت گیاهان همیشه بهترین انتخاب نیست. بزرگ ترین مشکل تابستان، گرمای شدید و تبخیر بالا است. گیاهی که تازه کاشته شده هنوز سیستم ریشه کاملی ندارد و ممکن است در روزهای گرم خیلی سریع دچار تنش شود.
در شهرهای بسیار گرم، اجرای بخش گیاهی روف گاردن در وسط تابستان معمولا انتخاب مناسبی نیست؛ زیرا سطوحی مانند سنگ، سرامیک، فلز و حتی چوب پلاست در معرض آفتاب گرم می شوند و گرمای زیادی به محیط منتقل می کنند. در چنین شرایطی خاک سریع تر خشک می شود، گیاهان تازه کاشته شده تحت فشار قرار می گیرند، نیاز آبی افزایش می یابد و احتمال سوختگی برگ بیشتر می شود.
البته، در بسیاری از پروژه ها می توان عملیات غیرگیاهی مانند اصلاح کف، اجرای زیرسازی، ساخت پرگولا، نصب فلاورباکس، اجرای دکینگ، نورپردازی و لوله کشی آبیاری را در تابستان انجام داد. این روش حتی می تواند مفید باشد، زیرا وقتی فصل مناسب کاشت فرا می رسد، بخش های عمرانی کامل شده اند و گیاهان سریع تر نصب می شوند.
مزایای اجرای روف گاردن در پاییز
اوایل پاییز در بسیاری از مناطق ایران زمان بسیار مناسبی برای اجرای بخش گیاهی روف گاردن است. هوا از گرمای شدید تابستان خارج شده اما هنوز سرمای زمستان آغاز نشده است. گیاهان در این دوره می توانند بخشی از انرژی خود را صرف توسعه ریشه کنند و با محیط جدید سازگار شوند.
در این فصل دمای معتدل تر باعث کاهش تبخیر می شود و گیاهان به آبیاری کمتری نسبت به تابستان نیاز دارند. اگر گیاه در اوایل پاییز کاشته شود، در بسیاری از مناطق فرصت دارد پیش از سرمای جدی ریشه خود را تثبیت کند.
به همین دلیل، پاییز برای بسیاری از درختچه ها و گیاهان چندساله فصل مناسبی محسوب می شود. البته در شهرهایی با زمستان سرد، بهتر است عملیات کاشت در اوایل پاییز انجام شود. به طور کلی، هرچه احتمال یخبندان زودتر باشد، باید کاشت زودتر تکمیل شود.
زمستان؛ فصل نامناسب یا فرصت مناسب؟
زمستان به طور کلی برای کاشت گسترده روف گاردن در مناطق سرد مناسب نیست، اما به این معنا نیست که هیچ کاری نمی توان انجام داد.
در بسیاری از پروژه ها، زمستان می تواند زمان مناسبی برای طراحی، آماده سازی و بعضی عملیات اجرایی مانند انجام طراحی نهایی، بررسی سازه، تهیه نقشه تاسیسات، ساخت فلاورباکس ها، سفارش تجهیزات، طراحی سیستم آبیاری و نورپردازی باشد تا با شروع فصل مناسب، پروژه سریع تر وارد مرحله نهایی شود.
اجرای روف گاردن در مناطق گرم ایران
در شهرهای جنوبی و بسیار گرم، برنامه زمانی متفاوت است. تابستان در این مناطق ممکن است برای گیاهان و عملیات اجرایی بسیار سخت باشد؛ به همین دلیل، پاییز و زمستان معتدل می توانند زمان مناسب تری برای شروع پروژه باشند. در چنین مناطقی، کاشت گیاه در هوای خنک تر فرصت خوبی برای استقرار ریشه فراهم می کند. وقتی تابستان می رسد، گیاه چند ماه فرصت داشته تا با محیط سازگار شود؛ به همین دلیل، انتخاب فصل باید همیشه با اقلیم محلی هماهنگ باشد.
اجرای روف گاردن در مناطق سردسیر
در شهرهای سرد مانند مناطق کوهستانی و برخی شهرهای شمال غرب کشور، زمستان می تواند محدودیت زیادی ایجاد کند. یخبندان، برف و دمای پایین ممکن است اجرای بعضی مراحل را دشوار کند. در این مناطق معمولا اواسط تا اواخر بهار برای اجرای بخش گیاهی زمان مناسب تری است. کاشت خیلی زود ممکن است گیاه را در معرض سرمای ناگهانی قرار دهد. از طرف دیگر، بهتر است پروژه آن قدر دیر شروع نشود که گیاهان بلافاصله وارد گرمای تابستان شوند.
بهترین زمان برای اجرای عایق و زهکشی
عایق کاری و زهکشی بهتر است در شرایطی انجام شوند که سطح بام خشک باشد و احتمال بارندگی شدید وجود نداشته باشد. اجرای عایق روی سطح خیس یا در شرایط نامناسب می تواند کیفیت کار را کاهش دهد؛ بنابراین حتی اگر قرار است کاشت در بهار انجام شود، ممکن است لازم باشد عایق و زیرسازی در دوره ای خشک تر تکمیل شوند. پس از اجرای عایق نیز بهتر است تست های لازم قبل از پوشاندن لایه ها انجام شوند.
تاثیر فصل در قیمت اجرای روف گاردن
ممکن است هزینه اجرای پروژه تحت تاثیر زمان بندی قرار گیرد؛ اما فصل تنها عامل تعیین کننده نیست. متراژ، زیرسازی، نوع کف پوش، گیاهان، سیستم آبیاری، فلاورباکس، پرگولا و دسترسی ساختمان تاثیر بسیار بیشتری روی هزینه دارند.
شروع زودهنگام طراحی می تواند به مدیریت بهتر بودجه کمک کند؛ زیرا برای انتخاب متریال، سفارش تجهیزات و برنامه ریزی اجرا زمان بیشتری خواهید داشت. اجرای عجولانه در آغاز فصل پرتقاضا ممکن است امکان انتخاب را محدود کند.
سخن آخر
بهترین فصل برای شروع ساخت روف گاردن در ایران یک پاسخ ثابت برای تمام شهرها ندارد. در بسیاری از مناطق، بهار و اوایل پاییز بهترین شرایط را برای اجرای فضای سبز و کاشت فراهم می کنند، زیرا دما معتدل است و گیاهان فرصت بیشتری برای استقرار ریشه دارند. در مناطق بسیار گرم، پاییز و زمستان معتدل می توانند انتخاب مناسب تری باشند و در مناطق سردسیر، بهتر است کاشت تا پایان سرمای شدید به تعویق بیفتد.
نکته مهم این است که تمام مراحل ساخت روف گاردن الزاما نباید در یک فصل انجام شوند. طراحی، زیرسازی، عایق، زهکشی، کف سازی و ساخت سازه ها می توانند زودتر انجام شوند تا کاشت در بهترین زمان ممکن تکمیل شود.
اگر زمان بندی پروژه براساس اقلیم، شرایط ساختمان و نوع گیاهان انجام شود، هم کیفیت اجرا بیشتر خواهد بود و هم گیاهان با تنش کمتری وارد محیط جدید می شوند. برای برنامه ریزی دقیق این مراحل و اجرای یکپارچه پروژه، اجرای روف گاردن خود را به ایران روف گاردن بسپارید تا زمان اجرا نیز متناسب با شرایط واقعی پروژه انتخاب شود.
بدون دیدگاه