روف گاردن در فصل زمستان به مراقبت کمتری نسبت به فصل های گرم نیاز دارد؛ اما این موضوع به معنای رها کردن فضای سبز پشت بام نیست. کاهش دما، بارندگی، یخبندان، وزش باد، تجمع برف و افزایش رطوبت می توانند به گیاهان، سیستم آبیاری، کف سازی، عایق و تجهیزات روف گاردن آسیب وارد کنند. اگر اقدامات پیشگیرانه در زمان مناسب انجام نشود، ممکن است با شروع بهار هزینه قابل توجهی برای ترمیم فضای سبز و تجهیزات پشت بام به مالک تحمیل شود.
به همین دلیل، نگهداری روف گاردن در زمستان باید بر اساس یک برنامه مشخص انجام شود. بررسی گیاهان، کنترل زهکشی، محافظت از سیستم آبیاری، جمع آوری برگ ها، بررسی عایق و توجه به تجهیزات از مهم ترین اقداماتی هستند که باید در ماه های سرد سال انجام شوند. در این مقاله یک چک لیست کامل برای مراقبت از روف گاردن در فصل زمستان ارائه می کنیم.
چرا نگهداری روف گاردن در زمستان اهمیت دارد؟
روف گاردن نسبت به فضای سبز روی زمین شرایط متفاوتی دارد. گیاهان روی پشت بام بیشتر در معرض باد، تغییرات دمایی، سرما و یخبندان قرار می گیرند. از طرف دیگر، لایه خاک در بسیاری از روف گاردن ها عمق زیادی ندارد و بنابراین ریشه گیاهان سریع تر تحت تاثیر کاهش دما قرار می گیرد.
تجمع آب نیز یکی دیگر از مشکلات مهم زمستان است. اگر مسیر زهکشی مسدود باشد، آب باران یا برف ذوب شده ممکن است در قسمت هایی از پشت بام جمع شود. این مسئله علاوه بر آسیب به گیاهان، می تواند فشار بیشتری به لایه های عایق و سازه وارد کند؛ بنابراین هدف اصلی نگهداری زمستانه روف گاردن، محافظت از چهار بخش مهم است: گیاهان، سیستم آبیاری، سیستم زهکشی و اجزای اجرایی و سازه ای.
بررسی سلامت گیاهان پیش از شروع سرما
یکی از اولین اقدامات برای آماده سازی روف گاردن در زمستان، بررسی کامل گیاهان است. گیاهان ضعیف، بیمار یا آسیب دیده مقاومت کمتری در برابر سرمای زمستان دارند.
برگ های خشک، شاخه های شکسته و قسمت های بیمار گیاه باید حذف شوند. همچنین بهتر است گیاهانی که علائم بیماری قارچی یا آفت دارند، پیش از فرا رسیدن سرمای شدید درمان شوند. گیاهان چندساله مقاوم معمولا بدون مشکل زمستان را پشت سر می گذارند؛ اما گیاهان حساس ممکن است به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند.
هرس گیاهان در زمان مناسب
هرس یکی از مراحل مهم نگهداری فضای سبز است؛ اما در زمستان باید با دقت انجام شود. هرس شدید درست پیش از یخبندان می تواند مقاومت گیاه را کاهش دهد. در بیشتر موارد بهتر است شاخه های خشک، شکسته یا بیمار حذف شوند و هرس اصلی به زمان مناسب برای هر گونه گیاهی موکول شود.
درختچه هایی که شاخه های سنگین یا آسیب دیده دارند نیز باید بررسی شوند؛ زیرا بارش برف و وزش باد می تواند باعث شکستن شاخه ها شود.
کاهش برنامه آبیاری
با کاهش دما، میزان تبخیر آب نیز کمتر می شود و بسیاری از گیاهان وارد دوره خواب می شوند. در نتیجه نیاز آن ها به آب کاهش پیدا می کند. آبیاری بیش از اندازه در هوای سرد می تواند باعث ماندگاری آب در خاک، پوسیدگی ریشه و افزایش احتمال یخ زدگی شود. بنابراین برنامه آبیاری باید متناسب با شرایط آب وهوایی، میزان بارندگی، نوع گیاه و رطوبت خاک تنظیم شود.
محافظت از سیستم آبیاری در برابر یخ زدگی
سیستم آبیاری قطره ای و لوله های انتقال آب در روف گاردن باید پیش از شروع سرمای شدید بررسی شوند. باقی ماندن آب در لوله ها در مناطقی که دمای هوا به زیر صفر می رسد می تواند باعث یخ زدگی و ترکیدن لوله شود. بهتر است بخش هایی از سیستم که در معرض هوای آزاد قرار دارند عایق شوند. همچنین شیرها، اتصالات و تایمرهای آبیاری باید کنترل شوند.
در مناطق بسیار سرد می توان بخش هایی از سیستم را که استفاده نمی شوند تخلیه کرد تا احتمال خسارت کاهش پیدا کند.
کنترل سیستم زهکشی روف گاردن
در فصل زمستان اهمیت زهکشی روف گاردن چند برابر می شود. برگ های پاییزی، شاخه های خشک، خاک و سایر مواد می توانند مسیر خروج آب را مسدود کنند. در این صورت آب باران یا برف ذوب شده روی پشت بام باقی می ماند. پس از بارندگی های سنگین نیز بهتر است عملکرد زهکشی مجددا کنترل شود.
بررسی لایه عایق و آب بندی پشت بام
یکی از مهم ترین نگرانی ها در روف گاردن، نفوذ آب به ساختمان است. وجود لکه های رطوبت، نم یا نشتی در طبقه زیر پشت بام می تواند نشانه وجود مشکل در سیستم عایق باشد. اگر چنین نشانه هایی به ویژه در فصل زمستان مشاهده شد، باید سریعا محل نفوذ آب شناسایی و تعمیر شود. تاخیر در این کار ممکن است باعث گسترش آسیب به سقف و سازه ساختمان شود.
استفاده از مالچ برای محافظت از ریشه گیاهان
استفاده از یک لایه مناسب مالچ به منظور محافظت از خاک و ریشه گیاهان در فصل سرد، می تواند نوسانات دمای خاک را کاهش دهد و از یخ زدگی شدید ریشه ها جلوگیری کند. همچنین مالچ باعث کاهش تبخیر آب و حفظ رطوبت خاک می شود.
مواد مختلفی مانند چیپس چوب، پوست درخت، خاک برگ یا سایر پوشش های مناسب فضای سبز می توانند به عنوان مالچ استفاده شوند. ضخامت مالچ باید متناسب با نوع گیاه و شرایط اقلیمی انتخاب شود.
محافظت از گیاهان حساس به سرما
برخی گیاهان تحمل سرمای شدید را ندارند. این گیاهان در روف گاردن به دلیل قرار گرفتن در معرض باد و کاهش دمای بیشتر، آسیب پذیرتر هستند. برای محافظت از آن ها می توان از پوشش های مخصوص گیاه، پارچه های محافظ، حصیر یا سایر پوشش های قابل تنفس استفاده کرد. گلدان های کوچک و قابل جابه جایی نیز می توانند در روزهای بسیار سرد به مکان محافظت شده تری منتقل شوند.
مراقبت از گلدان ها و فلاورباکس ها
گلدان ها و فلاورباکس های روف گاردن باید پیش از شروع زمستان بررسی شوند. ظروفی که ترک یا شکستگی دارند ممکن است در اثر یخ زدگی آب بیشتر آسیب ببینند. وجود سوراخ های مناسب برای خروج آب نیز اهمیت زیادی دارد.
اگر آب در کف گلدان باقی بماند و یخ بزند، هم ریشه گیاه و هم خود گلدان ممکن است آسیب ببینند. همچنین بهتر است گلدان های سبک در محل هایی قرار بگیرند که کمتر در معرض باد شدید باشند.
کنترل سازه ها و تجهیزات روف گاردن
تجهیزات و سازه های روف گاردن در فصل زمستان باید بررسی شوند. آلاچیق، پرگولا، سایبان، مبلمان فضای باز، نرده ها، پایه های روشنایی و سایر تجهیزات باید از نظر استحکام کنترل شوند.
باد شدید و بارش برف می تواند فشار زیادی به سازه های سبک وارد کند. اتصالات شل باید محکم شوند و وسایل سبک که امکان جابه جایی دارند، بهتر است در مکان امن قرار گیرند.
مراقبت از مبلمان فضای باز
اگر مبلمان روف گاردن در طول زمستان استفاده نمی شود، بهتر است آن را در فضای سرپوشیده نگهداری کنید یا از کاور مناسب استفاده کنید. رطوبت، بارندگی و تغییرات دمایی می توانند به مبلمان چوبی، فلزی و پارچه ای آسیب برسانند. مبلمان چوبی نیز در صورت نیاز باید با پوشش یا روغن محافظ مناسب آماده فصل سرد شود.
برف روبی اصولی روف گاردن
برف سبک معمولا مشکلی ایجاد نمی کند؛ اما تجمع حجم زیاد برف می تواند بار قابل توجهی به سازه وارد کند. برف روبی باید با دقت انجام شود تا به گیاهان، کف سازی، لایه های عایق و تجهیزات آسیب وارد نشود. استفاده از ابزارهای تیز یا فلزی برای شکستن یخ روی سطح روف گاردن توصیه نمی شود؛ زیرا ممکن است به لایه آب بندی آسیب برساند.
از ریختن نمک روی روف گاردن خودداری کنید؛ زیرا استفاده از نمک در نزدیکی فضای سبز می تواند به گیاهان و خاک آسیب وارد کند.
کنترل خاک و بستر کشت
در طول زمستان نشست شدید خاک، شسته شدن خاک در اثر بارندگی یا تجمع بیش از حد آب می تواند نشان دهنده وجود مشکل باشد. اگر بخشی از خاک فرسایش پیدا کرده است، باید بستر اصلاح شود. البته عملیات سنگین خاک ورزی معمولاً بهتر است به ابتدای فصل رشد موکول شود.
کنترل آفات و بیماری ها
برخی آفات و عوامل بیماری زا می توانند در برگ های خشک، خاک یا بقایای گیاهی باقی بمانند. جمع آوری برگ های آلوده و شاخه های بیمار به کاهش احتمال گسترش بیماری در بهار کمک می کند. در صورت مشاهده علائم غیرعادی بهتر است نوع بیماری یا آفت شناسایی و روش مناسب کنترل انتخاب شود.
بررسی سیستم روشنایی
نفوذ رطوبت به تجهیزات الکتریکی می تواند باعث خرابی یا حتی ایجاد خطر شود. اتصالات برق، پایه های چراغ و تجهیزات روشنایی فضای باز باید از نظر نفوذ آب کنترل شوند. استفاده از تجهیزات مناسب فضای باز و دارای استاندارد حفاظتی مناسب اهمیت زیادی دارد.
هر چند وقت یک بار باید روف گاردن در زمستان بررسی شود؟
فاصله بازدیدها به شرایط آب وهوایی و نوع روف گاردن بستگی دارد. با این حال، در حالت معمول می توان هر دو تا چهار هفته یک بار روف گاردن را بررسی کرد.
پس از بارندگی شدید، یخبندان، برف یا وزش باد شدید بهتر است بازدید جداگانه ای انجام شود. روف گاردن هایی که در مناطق سرد یا پر باد قرار دارند، معمولا به بازدیدهای بیشتری نیاز دارند.
سخن آخر
نگهداری روف گاردن در فصل زمستان نقش مهمی در افزایش عمر فضای سبز، محافظت از تجهیزات و جلوگیری از هزینه های تعمیر دارد. یک روف گاردن که از ابتدا به شکل اصولی طراحی و اجرا شده باشد، در برابر تغییرات آب وهوایی نیز مقاومت بیشتری دارد و نگهداری آن ساده تر خواهد بود. انتخاب گیاه مناسب، اجرای صحیح زهکشی، عایق کاری استاندارد و طراحی درست سیستم آبیاری همگی در عملکرد بلندمدت روف گاردن تأثیر دارند.
اگر قصد طراحی، ساخت یا بازسازی فضای سبز پشت بام خود را دارید، اجرای روف گاردن خود را به ایران روف گاردن بسپارید تا تمامی مراحل از طراحی و زیرسازی تا اجرای فضای سبز، سیستم آبیاری و نگهداری، به صورت اصولی و تخصصی انجام شود.
بدون دیدگاه