آموزش ساخت فلاور باکس سیمانی در خانه؛ گام‌به‌گام با تصویر

فلاور باکس سیمانی یکی از جذاب ترین گزینه ها برای افرادی است که به دنبال گلدانی مقاوم، مدرن و متفاوت برای تراس، حیاط یا روف گاردن هستند. ظاهر ساده و مینیمال بتن به راحتی با سبک های مدرن و صنعتی هماهنگ می شود و اگر فلاور باکس به درستی ساخته شود، می تواند سال ها در فضای باز دوام بیاورد.

خبر خوب این است که برای ساخت یک فلاور باکس سیمانی کوچک یا متوسط، الزاما به تجهیزات حرفه ای نیاز ندارید. با چند وسیله ساده، یک قالب مناسب و رعایت چند نکته فنی می توانید در خانه فلاور باکس سیمانی بسازید. در این راهنما مراحل کار را از انتخاب ابعاد و ساخت قالب تا آماده سازی ملات، قالب گیری، عمل آوری و زهکشی به صورت گام به گام توضیح می دهیم.

فلاور باکس سیمانی چیست؟

فلاور باکس سیمانی یا بتنی نوعی محفظه کاشت است که بدنه آن با استفاده از سیمان، ماسه، آب و در بعضی مدل ها مواد تقویت کننده ساخته می شود. این فلاور باکس ها می توانند به شکل مربع، مستطیل، استوانه ای یا حتی فرم های خاص طراحی شوند.

یکی از دلایل محبوبیت این محصولات، ظاهر ساده و یکپارچه آنهاست. سطح خاکستری بتن می تواند در کنار چوب، چوب پلاست، فلز، سنگ و گیاهان سبز ترکیب بسیار زیبایی ایجاد کند؛ البته باید توجه داشت که فلاور باکس سیمانی نسبت به بسیاری از گلدان های پلاستیکی و فایبرگلاس وزن بیشتری دارد. این موضوع به خصوص در روف گاردن اهمیت زیادی پیدا می کند.

مواد لازم و مراحل ساخت فلاور باکس سیمانی در خانه

برای یک فلاور باکس ساده معمولا به موارد زیر نیاز دارید:

• سیمان
• ماسه نرم و تمیز
• آب
• دو قالب با اندازه متفاوت
• سطل یا ظرف برای ترکیب ملات
• ماله یا کاردک
• روغن قالب یا مقدار کمی روغن مناسب
• دستکش کار
• ماسک گردوغبار
• میله یا قطعه مناسب برای ایجاد سوراخ زهکشی
• سمباده
• در صورت نیاز توری فلزی یا الیاف تقویت کننده

برای قالب نیز می توانید از ظروف پلاستیکی، سطل، جعبه های مقاوم، MDF روکش دار یا قالب دست ساز استفاده کنید. در ادامه به بررسی مراحل ساخت فلاورباکس می پردازیم.

مرحله اول؛ اندازه فلاور باکس را مشخص کنید

اولین مرحله در ساخت فلاور باکس سیمانی تعیین ابعاد است. پیش از ساخت، باید بدانید قرار است چه گیاهی در آن کاشته شود و فلاور باکس در چه مکانی قرار بگیرد. در این مرحله به وزن نهایی نیز توجه کنید. یک فلاور باکس بزرگ پس از اضافه شدن خاک مرطوب و گیاه می تواند بسیار سنگین شود.

این نکته در تراس و مخصوصا پشت بام بسیار مهم است. برای پروژه های بزرگ روف گاردن نباید صرفا بر اساس سلیقه ابعاد گلدان را افزایش داد؛ وضعیت سازه و بار قابل تحمل نیز باید بررسی شود.

مرحله دوم؛ قالب بیرونی و داخلی را آماده کنید

برای ساخت فلاور باکس سیمانی توخالی، به دو قالب نیاز دارید:

قالب بزرگ، فرم بیرونی فلاور باکس را ایجاد می کند و قالب کوچک تر فضای داخلی آن را می سازد. فاصله بین دو قالب، ضخامت دیواره فلاور باکس خواهد بود. دقت کنید که قالب داخلی باید به شکلی در مرکز قرار گیرد که ضخامت دیواره ها تا حد امکان یکنواخت باشد. اگر یک طرف دیواره بیش از حد نازک شود، احتمال ترک خوردن یا شکستن آن هنگام خارج کردن قالب افزایش پیدا می کند.

مرحله سوم؛ سطح قالب را آماده کنید

یکی از مهم ترین نکات در آموزش ساخت گلدان سیمانی، آماده سازی درست قالب است. اگر ملات مستقیما به قالب بچسبد، ممکن است هنگام جدا کردن قالب بخشی از بدنه فلاور باکس شکسته شود. بنابراین بهتر است سطح داخلی قالب بیرونی و سطح خارجی قالب داخلی را به مقدار بسیار کم با ماده جداکننده مناسب بپوشانید.

هدف این نیست که قالب غرق در روغن شود؛ تنها یک لایه بسیار نازک برای آسان تر شدن جداسازی کافی است. در قالب های پلاستیکی صاف معمولا جداسازی آسان تر است؛ اما در قالب های چوبی باید دقت بیشتری داشته باشید.

مرحله چهارم؛ ملات سیمانی را آماده کنید

اکنون باید ملات مورد نیاز را آماده کنید. برای پروژه های خانگی کوچک می توان از ترکیب سیمان و ماسه نرم استفاده کرد. نسبت دقیق مواد به نوع سیمان، ماسه و کاربرد فلاور باکس بستگی دارد؛ اما نکته اصلی این است که ملات بیش از حد شل نباشد.

اضافه کردن آب زیاد ممکن است کار با ملات را در ابتدا آسان تر کند اما می تواند مقاومت نهایی را کاهش دهد و احتمال ترک یا ضعف سطح را افزایش دهد. آب را به تدریج اضافه کنید و مواد را مرتب مخلوط کنید تا ملات حالت خمیری و نسبتا منسجمی پیدا کند.

مرحله پنجم؛ کف فلاور باکس را قالب گیری کنید

ابتدا مقداری ملات در کف قالب بزرگ بریزید. ضخامت کف باید به اندازه ای باشد که وزن خاک و گیاه را تحمل کند؛ اما افزایش غیرضروری ضخامت فقط وزن فلاور باکس را بیشتر می کند. ملات را به آرامی در کف پخش و سطح آن را تا حد ممکن یکنواخت کنید.

اگر قصد دارید سوراخ زهکشی در کف فلاور باکس داشته باشید، در همین مرحله می توانید محل آن را تعیین کنید. به همین منظور یک قطعه استوانه ای کوچک یا میله مناسب را در جای مشخص شده قرار دهید تا پس از خشک شدن، مسیر خروج آب ایجاد شود.

مرحله ششم؛ قالب داخلی را در جای خود قرار دهید

پس از ایجاد کف اولیه، قالب کوچک تر را داخل قالب بزرگ قرار دهید. باید فاصله اطراف قالب داخلی در همه جهت ها تقریبا یکسان باشد.

قالب داخلی ممکن است هنگام اضافه کردن ملات جابه جا شود یا حتی به دلیل فشار ملات به سمت بالا حرکت کند. بنابراین لازم است آن را به شکل مناسبی ثابت کنید. می توانید یک وزنه داخل قالب کوچک قرار دهید یا با استفاده از بست و قطعات نگهدارنده موقعیت آن را کنترل کنید. فقط توجه داشته باشید که فشار بیش از حد ممکن است قالب را به کف بچسباند و ضخامت کف را کاهش دهد.

مرحله هفتم؛ دیواره ها را با ملات پر کنید

حالا ملات را به آرامی در فاصله بین قالب بیرونی و داخلی بریزید. بهتر است این کار مرحله به مرحله انجام شود. پس از اضافه کردن هر مقدار ملات، با ضربه های آرام به دیواره قالب یا استفاده از ابزار مناسب کمک کنید هوای محبوس خارج شود. وجود حباب های بزرگ هوا می تواند باعث ایجاد حفره های نامطلوب در بدنه شود.

البته اگر ظاهر صنعتی و متخلخل بتن را دوست دارید، مقدار کمی حفره سطحی می تواند بخشی از سبک طراحی باشد؛ اما حفره های بزرگ و عمیق ممکن است استحکام را کاهش دهند.

مرحله هشتم؛ سطح بالایی فلاور باکس را صاف کنید

پس از پر شدن دیواره ها، قسمت بالایی ملات را با ماله یا کاردک صاف کنید. لبه های بسیار تیز ممکن است پس از خشک شدن آسیب پذیرتر باشند. در این مرحله بهتر است فلاور باکس را جابه جا نکنید. قالب باید روی سطحی صاف و ثابت قرار داشته باشد تا حین خشک شدن شکل آن تغییر نکند.

مرحله نهم؛ اجازه دهید بتن گیرش اولیه پیدا کند

یکی از اشتباهات رایج در ساخت فلاور باکس سیمانی این است که قالب خیلی زود باز شود. اگر بتن هنوز مقاومت کافی پیدا نکرده باشد، هنگام جدا کردن قالب ممکن است گوشه ها بشکنند یا حتی کل بدنه ترک بخورد. زمان مناسب قالب برداری به ضخامت قطعه، ترکیب ملات، دمای محیط و شرایط رطوبت بستگی دارد. در هوای بسیار گرم نیز نباید اجازه دهید سطح بتن خیلی سریع خشک شود؛ خشک شدن سریع می تواند احتمال ترک سطحی را افزایش دهد.

مرحله دهم؛ قالب را با احتیاط جدا کنید

پس از آنکه فلاور باکس مقاومت اولیه کافی پیدا کرد، ابتدا قالب داخلی را به آرامی خارج کنید. سپس قالب بیرونی را جدا کنید. اگر قالب به بدنه چسبیده است، آن را با فشار ناگهانی بیرون نکشید. کمی تکان دادن یا باز کردن مرحله ای قالب معمولا روش بهتری است. در این مرحله بتن هنوز به مقاومت نهایی خود نرسیده است، بنابراین فلاور باکس را با احتیاط جابه جا کنید.

مرحله یازدهم؛ عمل آوری فلاور باکس را جدی بگیرید

در ساخت محصولات سیمانی، خشک شدن ظاهری با رسیدن به مقاومت مناسب یکسان نیست. بتن برای دستیابی به مقاومت مطلوب به زمان و رطوبت مناسب نیاز دارد. اگر فلاور باکس بلافاصله پس از خارج شدن از قالب در معرض آفتاب شدید و هوای خشک قرار بگیرد، احتمال ایجاد ترک افزایش پیدا می کند. بهتر است آن را برای مدتی در محیط مناسب و دور از خشک شدن سریع نگهداری کنید.

مرحله دوازدهم؛ لبه ها را سمباده بزنید

پس از سخت شدن مناسب می توانید قسمت های زبر، لبه ها یا برجستگی های کوچک سطح را با سمباده اصلاح کنید. اگر ظاهر کاملا صاف و مینیمال می خواهید، سطح را بیشتر پرداخت کنید. حتی می توانید بعضی حفره های کوچک سطحی را باقی بگذارید تا فلاور باکس ظاهر دست ساز و طبیعی تری داشته باشد.

آیا داخل فلاور باکس سیمانی نیاز به عایق دارد؟

بتن ماده ای متخلخل است و بسته به کیفیت ساخت می تواند مقداری رطوبت جذب کند. برای برخی کاربردها می توان داخل فلاور باکس را با پوشش مناسب محافظت کرد تا تماس مستقیم آب و خاک با بدنه کاهش پیدا کند. البته پوشش داخلی نباید مسیر زهکشی را مسدود کند.

انتخاب نوع عایق یا پوشش به شرایط استفاده، محل قرارگیری و ابعاد فلاور باکس بستگی دارد. برای فلاور باکس های بزرگ حرفه ای، بهتر است این بخش براساس جزئیات فنی پروژه طراحی شود.

چگونه فلاور باکس سیمانی را سبک تر بسازیم؟

یکی از معایب اصلی فلاور باکس سیمانی، وزن زیاد آن است. برای کاهش وزن می توان ضخامت دیواره ها را با محاسبه صحیح کنترل کرد و از ساخت دیواره های بیش از حد ضخیم خودداری کرد.

در تولید حرفه ای محصولات بتنی سبک، از ترکیبات و مصالح خاص نیز استفاده می شود؛ اما ساخت آن ها در خانه نیازمند شناخت صحیح نسبت ها و رفتار مصالح است.

اگر هدف استفاده در پشت بام است، بهتر است به جای آزمون و خطای زیاد با فلاور باکس های بسیار بزرگ، ابتدا محدودیت وزن پروژه بررسی شود.

آیا می توان فلاور باکس سیمانی را رنگ کرد؟

اگر رنگ طبیعی بتن را نمی پسندید، می توانید پس از خشک شدن و آماده سازی کامل سطح از پوشش ها و رنگ های مناسب سطوح سیمانی در فضای باز استفاده کنید. سفید، خاکستری تیره، مشکی و طیف های خاکی از رنگ های محبوب برای طراحی مدرن هستند.

انتخاب رنگ باید با کفپوش، مبلمان فضای باز، دیوارها و سایر اجزای روف گاردن هماهنگ باشد. همچنین می توانید بخشی از سطح را رنگ و بخش دیگری را با ظاهر طبیعی بتن حفظ کنید.

سخن آخر

ساخت فلاور باکس سیمانی در خانه کار پیچیده ای نیست و با انتخاب قالب مناسب، آماده سازی صحیح ملات، رعایت ضخامت دیواره ها، ایجاد زهکشی و عمل آوری اصولی می توانید گلدانی زیبا و کاربردی بسازید. با این حال، هرچه ابعاد فلاور باکس افزایش پیدا کند، مسائل مربوط به وزن، استحکام و نحوه اجرا نیز اهمیت بیشتری پیدا می کنند.

اگر فلاور باکس را برای یک روف گاردن حرفه ای می خواهید، بهتر است انتخاب متریال، ابعاد، محل نصب، گیاهان، زهکشی و سیستم آبیاری به صورت یکپارچه طراحی شوند. برای رسیدن به نتیجه ای زیبا، ایمن و ماندگار، طراحی و اجرای روف گاردن و فلاور باکس های آن را به ایران روف گاردن بسپارید.